Graag wil ik jullie voorstellen aan Daniëlla:

Daniëlla Roozendaal (22) doet International Music Management en zit als laatstejaars student in Memphis, VS. Een tijdje geleden concludeerde Elsevier aan de hand van de kennis van een grote platenbons dat de muziekindustrie eindelijk het licht heeft gezien (www.elsevier.nl/web/Nieuws/Cultuur-Televisie/De-luisteraar-is-de-baas.htm). Het artikel vertelt hoe het dan wél moet en hoe de dagen van verlies verdwijnen als sneeuw voor de zon. Dat de realiteit nu pas aan het inkicken was voor de “oude garde” bracht Daniëlle op het idee om maar eens een brief te zenden. Zij verkondigde deze oude garde doodleuk dat zij plaats dienen te maken voor de jongere generatie, die het wel snappen (gewoon te heerlijk voor woorden dit).

Van het een kwam het ander en Daniëlle werd gevraagd dieper op de stof in te gaan voor Livre. Lees hieronder het resultaat en laat ook jullie visie achter over de toekomst van de muziekindustrie. Post een comment!

Memphis, 28 januari 2009

Jonny Greenwood took to Radiohead’s Dead Air Space blog and nonchalantly announced: “Hello everyone. Well, the new album is finished, and it’s coming out in 10 days. We’ve called it In Rainbows. Love from us all.”

Een bericht op het blog van Radiohead’s nieuwe album ‘In Rainbows’ is te downloaden op de website www.radiohead.com. Je mag zelf de prijs bepalen.
Wil je betalen dan mag je betalen, wil je niet betalen dan is dat okay.
Dit is een van de vele nieuwe business modellen die artiesten gebruiken om het ogenschijnlijke monopolie van de platenmaatschappijen te omzeilen. Op zich is het model niet helemaal nieuw, het staat bekent als het Street Performer Protocol, dit wordt inmiddels ruimhartig door verschillende artiesten toegepast. Opmerkelijk in dit verband is succes van de dure luxe Radiohead box set, want ondanks de wijde verspreiding van de digitale versie, stond deze box wekenlang op één in de Amerikaanse Billboard top 100 chart.

De veranderende muziekindustrie

De muziekindustrie van tegenwoordig is niet meer hetzelfde als de muziekindustrie van 5 jaar geleden. De voornaamste reden hiervoor is het internet dat file sharing en online aankopen (iTunes, Amazon) mogelijk maakt. De CD-verkoop is gekelderd en platenmaatschappijen schreeuwen moord en brand. Zij lijken wanhopig en willen een schuldige aanwijzen om zo zelf hun handen in onschuld te wassen. Die schuldige heet Jammie Thomas, een alleenstaande moeder uit DULUTH, Minnesota. Zij kreeg van de RIAA (Recording Industry Association of America) een boete van $220.000 opgelegd wegens “file sharing”. Met haar worden alle online aanbieders van hun muziek symbolisch gestraft.
Is Jammie Thomas inderdaad de oorzaak voor het verval van de muziekindustrie en wordt er daadwerkelijk minder geld besteed aan muziek?
Het antwoord hierop lijkt ‘nee’… Er wordt zeker niet minder geld aan muziek uitgegeven. De platenmaatschappijen weten alleen maar matig gebruik te maken van de kansen die online muziek biedt. De artiest als ‘brand’ lijkt veel beter gebruik te maken van die nieuwe kansen. Madonna ruilde haar oude werkgever Warner Music in voor Live Nations, een concert promotor. The Eagles sloten een zeer lucratieve overeenkomst met de grootste retailer van de Wereld: Walmart. Wat te denken van Sir Paul McCartney, die zijn oude EMI inwisselde voor een lucratief contract bij Starbucks? Dat was ook geen koffie verkeerd: zijn laatste album verkocht via de koffieketen méér dan zijn laatste album, via de traditionele muziekwinkels en EMI.

De muziekindustrie is onrustig: overnames en fusies staan te gebeuren, waarover de media graag rapporteren. De eerste grote fusie dateert van 2000 met Universal Music Group en het Franse Vivendi SA. In 2004 volgde Sony Music Entertainment met het Duitse Bertelsmann Music Group. EMI is in 2007 overgenomen door investeringsgroep Terra Firma voor een bedrag van €3,8 miljard. Warner Music Group, afgekort WMG, beursgenoteerd in de VS, is de slechtst presterende platenmaatschappij op dit moment. Schaalvergroting, met daaraan gekoppeld economies of scale, lijkt het dure antwoord van de platenfirma’s op de krimpende CD-markt. Of dat afdoende is, valt te betwijfelen.

Gratis muziek

In de Elsevier werd onlangs een artikel gepubliceerd waarin een platendirecteur schoorvoetend moest bekennen dat digitale muziek in feite ‘gratis’ is. Mijn vraag aan hem is: wat heeft u de afgelopen 7 jaar dan gedaan? Ik heb deze stelling ingenomen op het moment dat er sprake was van online distributie van muziek door legale en illegale websites. David Kusek en Gerd Leonhard hebben hier een heel boek over gewijd genaamd: “The Future of Music”. Een must-read voor iedereen die de muziekindustrie probeert te begrijpen en te analyseren. Kusek en Leonhard betogen dat het model voor de zieltogende muziekindustrie het abonnement-model is: net als water. Muziek als water noemen ze het, als je een abonnement neemt mag je er zoveel van gebruiken als je maar wil. Een deel van de muziekindustrie ziet daar wel wat in. Geen €20 per CD meer maar alles beter dan gratis.

Persoonlijk vind ik dat wij de moderne technologie dankbaar mogen zijn, voor het feit wat zij ons gegeven hebben. Dat is toegankelijkheid tot muziek waarvan de massa niet wist dat dit bestond. Alle onderzoeken duiden in de richting dat zonder het monopolie van de platenmaatschappij en het distributie kanaal je lokale muziekwinkel, de muziekconsumptie toeneemt. Consumenten worden gestimuleerd om steeds weer nieuwe muziek te ontdekken. De huidige technologie geeft ruimte aan andere muziekstromingen en niche- markten en dit leidt weer tot ontwikkeling van het individu in het bijzonder die van de jongere generatie muziekconsumenten.

Feit blijft dat de consument wel voor muziek wil betalen als wij Radiohead weer als voorbeeld nemen. De consument mocht zo vrij zijn zelf om de prijs te bepalen voor “In Rainbows”. Toch was de gemiddelde prijs £3.88, wat gelijkstaat aan € 5.17. Dan vraag ik me af: waarom betalen als het gratis kan? Blijkbaar wil de consument toch zijn waardering in geld uitdrukken.

Nieuwe kansen

Internet heeft de plaats ingenomen van de radio. Waar je een nieuw liedje hoorde op de radio, kan je dit nu online vinden en kun je zelfs met een klik op de knop tot aanschaf overgaan. De plek waar je de meeste muziek content kan vinden zijn de zogenaamde virtual communities als Hyves, Myspace en Facebook. Zelfs Youtube kan tot dit medium gerekend worden.

Laten we Youtube als voorbeeld nemen. Er was eens een meisje genaamd Esmee Denters. Zij plaatste een filmpje van zichzelf op youtube.com. Dit werd opgepikt door niemand minder dan Justin Timberlake en binnen no time stond zij in Justin’s voorprogramma op zijn wereldtournee. Ik vraag me af: zou zij getekend zijn door EMI, Sony/BMG, UMG en Warner als zij gewoon een demo-CD had ingeleverd? Ik denk het niet. Internet verschaft individuen de mogelijkheden om hetzelfde te bereiken zonder de steun van de platenmaatschappijen. Het enige wat je nodig hebt is een goed marketingplan.

De toekomst van de platenmaatschappij

Natuurlijk is de CD-verkoop minder geworden. Platenmaatschappijen trachten dit te compenseren door de prijs van concertkaartjes. Waar je vroeger 25 gulden voor een concertkaartje betaalde, betaal je nu al gauw €50 voor, dat is bijna vier keer zo veel. Inderdaad, vroeger ging de opbrengst van een concert of wereldtournee rechtstreeks naar de artiest maar nu wil de platenmaatschappij een hap uit de taart. Platenmaatschappijen proberen wanhopig om geld te genereren over de rug van hun artiesten.

Voorspellingen zijn gevaarlijk maar de huidige opzet en het huidige inkomensmodel van de platenmaatschappij zal niet veel langer meer bestaan. Hoogstwaarschijnlijk wordt de artiest de platenmaatschappij en zal de artiest zelf de juiste mensen op de juiste plekken plaatsen. Met eigen marketingpersoneel, een eigen juridische afdeling en een eigen distributie-deal worden de eigen royalties behouden.

De laatste conclusie die ik wil trekken is dat de platenmaatschappij haar macht verloren heeft aan de consument. De consument bepaalt zelf wanneer, hoe en wat hij aanschaft. En niemand die hiertegen wat kan doen…

Daniëlla Roozendaal (22 jaar) studente International Music Management